Συνεντεύξεις

Γιάννης Ζουγανέλης: «Μας κυβερνούν Ευρωπαίοι Τοκογλύφοι»

Επιμέλεια-Συνέντευξη: Μαρία Σμυρνιωτάκη

Κύριε Ζουγανέλη, είστε ένας πολυτάλαντος άνθρωπος, κι έχετε ασχοληθεί με πολλούς τομείς της τέχνης (μουσική, τηλεόραση, θέατρο, κινηματογράφο), ποιος τομέας σας εκφράζει περισσότερο;
Αυτή την ερώτηση μου την κάνουν πάρα πολλά χρόνια. Σκεφτείτε πως εγώ, έχω μια θητεία που ξεπερνά τα 40 χρόνια, – δε μπορώ να το πιστέψω κι εγώ- αλλά λάβετε υπ’ όψιν πως σε ηλικία 15 χρόνων, το 1972 έκανα τον πρώτο μου δίσκο στη ΛΥΡΑ. Δεν πιστεύω καθόλου στο ταλέντο. Το ταλέντο και τα χαρίσματα τα συμπαντικά και τα θεικά,τα έχουν οι άνθρωποι αφού γεννηθούν και μετά. Η διαδικασία της ζωής και η παρακμή της ένα- ένα τους τα παίρνει. Πρέπει να είσαι πάρα πολύ ευφυής για να μπορείς να ισορροπείς με τα χαρίσματα που σου δορίζονται και στη μοναδικότητά σου. Τώρα το σκέλος είναι, ότι, όταν ήμουν μικρός, ζώντας σε ένα περιβάλλον που ο ήχος έπαιξε ή δεν έπαιξε καθοριστικό ρόλο, αυτό που μ’ έκανε να μπω στη διαδικασία της σκέψης μου, από πολύ μικρή ηλικία, ήταν να εξηγήσω τον ήχο κι ο ήχος εξηγείται από τις τέχνες πιο πολύ με τη μουσική. Είμαι ένας άνθρωπος που κόπιασα για να κατασταλάξω σε απόψεις. Μεγάλωσα μικρός διότι, είχα μία ουσιαστική σχέση με τη ζωή και με τη διεκδίκηση να την κάνω καλύτερη, γιατί οι γονείς μου, δεν είχαν τη δυνατότητα να διεκδικήσουν σ’ ένα κράτος που το αντιπαλεύω όλα μου τα χρόνια. Δεν πιστεύω καθόλου στο ελληνικό κράτος. Είναι χυδαίο, είναι ατελές. Νομοθετήθηκε μόνο για να υπερασπίζεται τους ισχυρούς -εντός εισαγωγικών κι εκτός-κι είμαστε ένα έθνος, το οποίο θα μπορούσε να είναι μέγα, αλλά δυστυχώς δεν είναι. Μετά ασχολήθηκα και με το θέατρο,γιατί μ’ άρεσε πάρα πολύ κι αυτή η τέχνη, η υποκριτική δηλαδή, η οποία το τονίζω συνέχεια,- και εγώ που μιλώ και στους μαθητές μου- είναι η τέχνη που δεν έχει καθόλου υποκρισία. Κι έτσι ισορροπώ και με τα δύο. Έχω κάνει αρκετά πράγματα, υπερασπιζόμαι – δε λέω- δε μιλάω για την αξία τους, μπορεί και να μην αξίζουν τίποτα, αλλά τα υπερασπίζομαι, παρότι με την επικοινωνία έχω πάρα πολύ καλή σχέση,με τον κόσμο έχω πολύ καλή σχέση και με την κοινωνία, την οποία την απέσπασα μόνος μου, δε μεσολάβησε κανείς, ούτε είμαι διασυνδεδεμένος- διαπλεκόμενος. Δεν έχω κανένα φίλο εκδότη, ή άτομα της εξουσίας, κατάφερα κάποια πράγματα, εκτός συστήματος, σας πληροφορώ. Απλώς κάποια στιγμή όταν αυτό το ψευτο-σύστημα,βλέπει ότι αυτούς που δε μπαίνουν στη διαδικασία να το υπηρετήσουν πιστά, κάνουν κάποια κολπάκια για να φανεί ότι είναι μέρος δικιάς τους εισήγησης. Θέλω να πω ότι, αυτό που μου συνέβαινε από τα μικρά μου χρόνια, μου συμβαίνει και τώρα. Δε ξέρω αν απαντάω σωστά, γιατί έχω τρομερό θυμό για όσα συμβαίνουν στην πατρίδα μου και πίκρα. Να σας πω ότι στη μουσική έχω κάνει πάρα πολλά πράγματα,αλλά όλα αυτά τα παραγωγάκια του ραδιοφώνου, παίζουν 50 τραγούδια όλα τα χρόνια. Δεν είμαι από τους ανθρώπους που έχει βολευτεί σα μουσικός. Φοβάμαι πως απ τη γενιά μου-σας είπα, δε μιλάω για την αξία τους, μπορεί να είναι ανάξια λόγου, μα εγώ τα υπερασπίζομαι. Είμαι απ τη γενιά μου, ίσως ο μόνος που έχει βγάλει 60 cd, τα οποία έχουν κυκλοφορήσει και στην Ευρώπη. Δε με παίζουν καθόλου όλα αυτά τα ραδιόφωνα, οι οποίοι αυτοχρίζονται παραγωγοί. Δε σπουδάζει κανείς παρουσιαστής, αυτοχρίζονται. Δεν είχαν να κάνουν τίποτα άλλο και κάνουν αυτό, γιατί είχαν κάποια μέσα κι αυτοί καθορίζουν την αισθητική και δηλώνουν πως δεν υπάρχει τραγούδι, δεν υπάρχει μουσική. Λοιπόν, υπάρχει και παρά-υπάρχει.

Θα συμμετάσχετε στην παράσταση “Εκκλησιάζουσες” του Αριστοφάνη, σε σκηνοθεσία του Γιάννη Μπέζου. Πείτε μας λίγα λόγια για την παράσταση.
Οι “Εκκλησιάζουσες”, είναι ένα τρομερό έργο γιατί η φαλλοκρατία κρατάει στην Ελλάδα 3000 χρόνια. Να ξέρετε ότι ο φαλοκράτης δεν αγαπάει το θυληκό στοιχείο, το θέλει σε υποταγή άλλωστε και γιαυτό οι αρχαίοι Έλληνες, τον φαλλό τον είχαν σύμβολο για να θυμίζει την “ωχή” του. Oι Έλληνες κατά το πλείστον οδηγούν την ζωή τους με βάση το πέος τους. Είναι και ψευτόμαγκες οι φαλλοκράτες. Έτσι πήγε προς τα κεί στη φαλλοκρατία, στη μαγκιά. Ένας ανδρας που μπαίνει στη διαδικασία της ζωής είναι εραστής, μια γιναίκα που μπορεί να το κάνει αυτό, είναι πουτάνα. Και φταίτε και εσείς (οι γυναίκες), βέβαια, δεν κάνετε τίποτα, ούτε η δική σας γενιά κάνει τίποτα για την ισονομία και την ισότητα. Στις εκκλησιάζουσες λοιπόν, μαζεύτηκαν κάποιες γυναίκες ας πούμε, επειδή πήξανε από την φαλλοκρατία και την ανδροκρατία. Μιλάμε για 2500 χρόνια πριν με τα συμφέροντα και την διαπλοκή και επαναστάτησαν για να κάνουν δική τους κυβέρνηση και να ελέγξουν τη ζωή έτσι όπως νοικοκοιρεμένα την ελέγχουν στο σπίτι τους κλπ. Έχω ξαναπεί και θα το ξαναπώ, δεν ξέρω πόσο μπροστά είναι ο Αριστοφάνης, αυτό που ξέρω είναι, πως πόσο πολύ πίσω είμαστε εμείς. Γιατί δεν μπορεί να είναι 2500 χρόνια τόσο επίκαιρο το πράγμα, οι κλεψιές. Εγώ υποδύομαι τον Βλέδυπο, έναν τύπο επί πρακτός ιστορικό πρόσωπο σα να λέμε δοσίλογος, προσαρμοζώμενος σε καταστάσεις που τον ενδιέφερε το τι θα φάει, τι θα πιεί και το τι θα αρπάξει ο κώλος του. Το σκηνοθετεί ο Μπέζος, ο οποίος είναι μια ξεχωριστή-σοβαρή περίπτωση στο θέατρο γιατί είναι ένας πολύ σοβαρός άνθρωπος, Ξέρετε σεμνός, ταπεινός. Πρώτη φορά εργάζομαι με τον Μπέζο και διαπιστώνω πως είναι ένας πολύ εντάξει άνθρωπος και όσοι έρθουν στην παράσταση- γιατί τελικά ο κόσμος τιμάει το θέατρο- ξέρουν ότι μέχρι τώρα ό,τι μπορεί να σωθεί, θα σωθεί από τον πολιτισμό και την επικοινωνία. Το τιμάει πολύ το θέατρο και θα έρθουν στην Επίδαυρο και στην περιοδεία που θα κάνουμε, θα γελάσουν, θα σκεφτούν, θα προβληματιστούν και ελπίζω διότι αν δεν ενεργεί μετά από μια εμπειρία στην τέχνη ο αποδέκτης. Και συγκεκριμένα αυτό το έργο απευθύνεται στον πολίτη, σε αυτόν που δεν έχει ποτέ αποποιηθεί την έννοια της Πολιτείας και την υπόσταση του Πολίτη, σίγουρα θα πρέπει να αντιδράσει σε αυτά που συμβαίνουν.

Η χώρα μας τα τελευταία χρόνια πλήγεται από ρατσισμό και από το λεγόμενο bullying. Σε παλαιότερες συνεντεύξεις σας, έχετε δηλώσει πως είχατε υποστεί προσωπικό κοινωνικό ρατσισμό. Τι θα συμβουλεύατε τους ανθρώπους που βρίσκονται σε αντίστοιχη θέση;
Όχι δεν είχα υποστεί και θα σας πω τι εννοώ. Ένιωσα πως υπάρχει κοινωνικός ρατσισμός. Άφησε τους γονείς μου αναλφάβητους, αυτό το ανύπαρκτο, το ψευτοκράτος το ηλίθιο και μου έρχονται πολλά πράγματα να πω,αλλά δε τα λέω. Εγώ ευτυχώς αρνήθηκα σε όλη αυτή την ιστορία, σε μια κοινωνία που ακόμη και στο σχολείο-μιλάμε για bulluing οι Έλληνες συνθέσαμε την γλώσσα την καλύτερη στον κόσμο, μιλάμε για bullying-τον εκφοβισμό δηλαδή. Φυσικά είμαστε ρατσιστές οι Έλληνες, κοινωνικά ρατσιστές, τους ανάπηρους τους κρίνανε και δεν διεκδίκησαν τίποτα για τους ανάπηρους. Ταυτίσανε το ισχυρό με το πλούσιο. Τον ισχυρό που έχει περιουσίες κλπ. και όχι τον πνευματικά ισχυρό. Δεν πέρασε τίποτα από πάνω μου, δεν εκφοβίθηκα, διότι στο σχολείο είχαμε κάνει μια ομάδα παιδιών που όποιος εκφόβιζε όποιον, τον κάναμε μαύρο. Το είχα πεί και σε μια συναδελφό σου και μου είπε: “μα και αυτό δεν είναι εκφοβισμός;” Τώρα, πιάσε το αυγό και κούρευτο. Τώρα ηλιθιότητες, των ημιμαθών. Όχι, θα αφήσουμε τον καθένα να αυθαιρετεί στον οποιοδήποτε. Θέλω να σας πω, τον έζησα αλλά δεν πέρασε από πάνω μου, γιατί το έχω ξεπεράσει και αυτό συμβουλεύω και στα παιδιά. Μερικές φορές τα θύματα τραβάνε τους εκφοβιστές. Να μην δέχονται καμία είδους καταπίεση από κανέναν. Ούτε από δάσκαλο, ούτε από καθηγητή, οτιδήποτε, ούτε από κόμματα, ούτε από το σπίτι, γιατί πολλά παιδιά εκφοβιζονται μέσα στο ίδιο τους το σπίτι και γίνονται αδύναμα στο να υπερασπιστούν τον εαυτό τους και να μπούν στην διαδικασία της γνώσης και της πίστης της ζωής και να μάθουν τη σημαίνει διαφορετικότητα. Γελάμε με τους νάννους, με τους κουτσούς, με τον τυφλό που πέφτει πάνω στην κολώνα, γελάμε ενώ θα έπρεπε να κλαίμε με τον εαυτό μας. Είναι μια ατέρμονη συζήτηση αυτή, δεν έχει τέλος. Λίγο να αφήσουμε τα μάτια μας ανοιχτά, θα το διαπιστώσουμε.

Έχετε δηλώσει πως η πολιτική είναι τέχνη του συμβιβασμού. Θεωρείται πως ο συμβιβασμός της νέας κυβέρνησης, θα φέρει αποτέλεσμα ή όχι;
Δεν ξέρω, επειδή παρακολουθώ τη ζωή, έχω μπερδευτεί πραγματικά. Αυτό που μπορώ να σας πώ είναι ότι οι πολύ πολιτισμένοι Αγγλοσάξωνες και Ευρωπαίοι οι οποίοι κυβερνάνε ουσιαστικά την Ευρώπη, είναι ΤΟΚΟΓΛΥΦΟΙ του κερατά. Η Ευρώπη που έκανε ένα νόμο όπου η πολιτιστική μας κληρονομιά, οικειοποιείται. Ξέρετε, η Ακρόπολη είναι και κληρονομιά της Γερμανίας. Κυβερνόμαστε από μιάσματα, δεν λέω για τον Γερμανικό λαό, εγώ του οφείλω γιατί σπούδασα και στην Γερμανία και είδα ότι και αντιφασίστες υπάρχουν και χίλια δυό. Λοιπόν, τώρα τι να πρωτοκάνουν αυτοί οι άνθρωποι και τι να περισσώσουν. Τον Τσίπρα δηλαδή, αρχίζω και τον λυπάμαι. Προσπαθεί να ισορροπήσει στην Ευρώπη, άλλωστε με αυτό βγήκε, να ισορροπήσει με τους ανεγκέφαλους. Αφού μπαίνεις σε ένα κόμμα, δεν θέλει να κάνεις και τον κάργα. Το κόμμα σημαίνει ισοπέδωση, αφού έχεις μπεί τι μου κάνεις τον κάργα; Για να μου κάνεις τον Δημοκράτη; Έχουμε να κάνουμε με τους πρώην κυβερνήτες, οι οποίοι είναι ό,τι πιο ηλίθιο μπορεί να υπάρξει, αλλά βέβαια και με ένα σαθρό δημοσιογραφικό κόσμο ο οποίος εμμένει να προβάλει πρόσωπα που δεν τολμώ να πω και το ονομά τους. Αηδιάζω δηλαδή, ούτε θα δώσω το όποιο κύρος έχω εγώ, τονίζοντας και προβάλοντας προσωπικότητες. Τα ίδια σκατά, όλοι μέσα σε μια διαδικασία. Έχω μια εμπιστοσύνη εγώ στον Τσίπρα για πολλούς λόγους. Ο πρώτος και ο βασικότερος είναι ότι δεν προέρχεται από τζάκι, δεύτερον, για μένα είναι πολιτικός πολιτισμός και πολιτική αισθητική το ότι παραμένει στην Κυψέλη. Είναι ένας νέος άνθρωπος για πρώτη φορά. Δεν προέρχεται από διαπλοκή και πιστεύω πως είναι ό,τι καλύτερο θα μπορούσε να συμβεί στην Ελλάδα αυτή τη στιγμή. Αφήστε τώρα τι λένε οι αντιπολιτευόμενοι. Ποιοί αντιπολιτευόμενοι; Σας ερωτώ ποιοί ; Λες και δε ξέρει ο Ελληνικός λαός ποιοι είναι αυτοί. Η αλήθεια είναι όμως, από την άλλη πλευρά ότι δεν ήταν τόσο έτοιμοι να αντιμετωπίσουν αυτά που αντιμετωπίζουν τώρα από τους τοκογλύφους της Ευρώπης. Η Ελλάδα θα έπρεπε να φύγει το 2010 από την ΕΕ, αλλά σκεφτείτε ότι είμαστε ένας λαός που οι ιστορικοί είπαν εθνάρχη τον Κωνσταντίνο Καραμανλή που ντέ και καλά είπε ότι “Ανήκωμεν εις την Δύσιν”. Και ποιός σε ρώτησε ρε μεγάλε ότι εγώ θέλω να ανήκω κάπου; Ποιός σε ρώτησε ρε μεγάλε και έκανες τον νόμο της αντιπαροχής, και τρία ποτάμια που διέσχιζαν την Αττική, τα πούλησες, τα γκρέμισες και η εικόνα με τα νεοκλασσικά δεν υπάρχει πια. Ποιός σου είπε ρε μεγάλε εσένα που δημιούργησες το παρακράτος και στην κυβέρνηση την δική σου σκοτώθηκε ο Λαμπράκης, ο οποίος πραγματικά εμένα με ξεγέννησε. Έφυγες παρακρατικός και ήρθες στην μεταπολίτευση. Η Χούντα έκανε το μεγαλύτερο κακό στην Ελλάδα. Τελοσπάντων, είναι μεγάλη ιστορία. Τι να λέμε τώρα;

Η κόρη σας, Ελεονώρα Ζουγανέλη, έχει αγαπηθεί πολύ απ’το ελληνικό κοινό κι αυτό χάριν στο αστείρευτο ταλέντο που κληρονόμησε από εσάς, αλλά και τη σύζυγό σας. Πως νιώθει ένας γονιός, που παρακολουθεί αναλυτικά την πορεία του παιδιού του, απ’τα πρώτα του παιδικά βήματα μέχρι και την επαγγελματική και καλλιτεχνική καταξίωση;
Αυτό ισχύει για τον κάθε γονιό! Είναι πάρα πολύ τιμητικό και καμαρώνουμε. Είναι πολύ μεγάλη καλλιτέχνης η Ελεονώρα και δε ντρέπομαι ούτε κι έχω καμία συστολή να το πω. Είναι δυναμική, φροντίζει πάρα πολύ αυτό που της συμβαίνει,το αγαπάει, δεν το χαιδεύει, το πολεμάει κι εξελλίσεται. Εργάζεται πολύ σκληρά και δεν πάει στα φράγκα. Προσπαθεί να κάνει ό,τι γίνεται καλύτερο! Εννοώ πως κάνει μια παραγωγή, κάποιες συναυλίες που είναι πολύ επιτυχημένες, και σε κάποιες από αυτές μπορεί και να μη φτάσουν τα χρήματα να αμοιφθεί, έτσι όπως γίνεται η δουλειά τώρα. Θέλω να σας πω, πως είναι μία ξεχωριστή περίπτωση, και το λέω με πολύ μεγάλη εμπειρία. Είναι πολύ καλή τραγουδίστρια και πολύ καλή ηθοποιός. Διέπρεψε στην Πιάφ φέτος! Μία λέξη θα σας πω, – όπως ο κάθε γονιός που δε βλέπει το παιδί του σαν ιδιοκτησία-καμαρώνει!!! Τώρα, σας είπα για το ταλέντο… Δεν πιστεύω στο ταλέντο. Το ταλέντο, είναι η αφορμή. Μετά πρέπει να μπεις στη διαδικασία της άσκησης, της επίδοσης, της γνώσης,της εξέλιξης!

Για την ερχόμενη σεζόν, γνωρίζω πως θα συνεχίσετε την τηλεοπτική σας συνεργασία με το κανάλι ΣΚΑΙ. Αληθεύει πως θα παρουσιάσετε ένα σατυρικό-μουσικό σόου;
Ένα σατυρικό-μουσικό σόου, ναι, λίγο αργότερα. Είμαι ο πρώτος που έκανα σάτυρα στην ελληνική τηλεόραση το 1984 στην ΕΡΤ. Τώρα επειδή βλέπω ότι ο τρόπος που σατυρίζουν, είναι να σατυρίζει ο ένας τον άλλον, είναι ένα κουτσομπολιό του κερατά και τεμπελιά τρομερή, διότι ο ένας βάζει όσα έχουν παίξει οι άλλοι. Υπάρχουν μη καλλιτέχνες που κάνουν σάτυρα. Για εμένα π.χ, δε μπορεί ένας δημοσιογράφος να κάνει εύκολα σάτυρα, ούτε ένας παρουσιαστής. Δε μπορεί να κάνει σάτυρα κάποιος που κάνει ραδιόφωνο, που έχει ένα βήμα και ξαφνικά βγαίνει με εικόνες στην τηλεόραση. Είναι μια τρομερή επανάληψη. Επειδή έχω καλύτερες ιδέες, θέλω να τους τη “βγω” και να πω πράγματα που αφορούν περισσότερο τη ζωή. Άλλωστε, είναι και μια πρόκληση, γιατί ξερετε, εγώ μιλώ με τον κόσμο και μου το ζητάνε, οπότε και θα το κάνουμε. Και το παιχνίδι (βλ. Hot Seat),για εμένα δεν ήταν ένα απλό παιχνίδι, ήταν ένα βήμα να βρεθώ με ανθρώπους και να πω δυο πράγματα.

*Να σημειώσουμε πως η συνέντευξη δόθηκε πρίν από την αναγγελία του δημοψηφίσματος και των πολιτικών εξελίξεων που βιώνει η χώρα μας.

Ξεχώρισαν