Άμυνα Διπλωματία

Ο Βίκτορ Όρμπαν θέλει την βοήθεια του Trump στις ευρωπαϊκές εκλογές

Το «Πρώτα η Αμερική» συναντά το «Πρώτα η Ουγγαρία»

Οι εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, οι οποίες θα πραγματοποιηθούν στο τέλος της εβδομάδας, προσφέρουν στον Orban την ευκαιρία να οικοδομήσει έναν δεξιό λαϊκιστικό συνασπισμό σε ολόκληρη την Ευρώπη. Ο Orban βλέπει μια έγκριση από τον Trump, ή ακόμα και απλώς μια φωτογράφηση με τον Trump, ως κρίσιμη για αυτή την προσπάθεια.

Kim Lane Scheppele *

Ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, Βίκτορ Όρμπαν, επισκέφθηκε τον Λευκό Οίκο για μια από μακρού χρόνου επιδιωκόμενη συνάντηση με τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ. Η κυβέρνηση των ΗΠΑ είχε επικρίνει επισήμως τον Orban για τις θερμές σχέσεις του με την Κίνα και την Ρωσία [1] και τις προσπάθειές του να εμποδίσει τις ασκήσεις του ΝΑΤΟ με την Ουκρανία [2]. Σε μια επίσκεψή του στην Ουγγαρία τον Φεβρουάριο [3], ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάικ Πομπέο, προσπάθησε και απέτυχε να κάνει τον Orban να επιστρέψει στην διατλαντική ομάδα. Αλλά παρ’ όλη την διαφωνία του με τις ΗΠΑ, ο Orban θα προσφέρει στον Trump ιδέες τις οποίες μοιράζονται: Μια διεθνή συμμαχία κατά της μετανάστευσης και μια διαταραχή της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο Τραμπ μπορεί να βρει ότι αισθάνεται πιο κοντά στον Orban παρά στην εξωτερική πολιτική της ίδιας της δικής του διοίκησης.

Η συμμαχία του Trump με τον Orban ξεκινά από την προεκλογική εκστρατεία του 2016, όταν ο Orban ήταν ο πρώτος Ευρωπαίος ηγέτης που υποστήριξε τον Ρεπουμπλικανό υποψήφιο [4]. Σε μια τηλεφωνική κλήση μετά τις εκλογές, οι δύο άνδρες δέθηκαν λόγω της κοινής τους θέσης ως «μαύρα πρόβατα» [5] υπό την διοίκηση Ομπάμα. Αλλά ο Τραμπ και ο Όρμπαν δεν είχαν συναντηθεί αυτοπροσώπως -μέχρι τώρα.

Έχουν πολλά κοινά. Ο Τραμπ και ο Όρμπαν αμφότεροι έχουν οικοδομήσει την πολιτική τους μοίρα στην παρεμπόδιση της μετανάστευσης [6], την κατασκευή συνοριακών τειχών, την απόρριψη των αιτούντων άσυλο, και την στομφώδη ρητορική κατά των μεταναστών. Αμφότεροι ισχυρίζονται ότι βάζουν τις χώρες τους πρώτα [7] με το να απορρίπτουν μακροχρόνιες δημοκρατικές συμμαχίες υπέρ της συνεργασίας με δικτατορίες. Ο Orban, όπως κι ο Trump, εξιδανικεύει μια εποχή πριν από την «πολιτική ορθότητα» [8] και απευθύνει συχνά σήματα προς την άκρα δεξιά [9]. Ελπίζει να κερδίσει την υποστήριξη του Trump για τον συνασπισμό που χτίζει μεταξύ των κεντροδεξιών και των ακροδεξιών κομμάτων για τις προσεχείς εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

ΜΕ ΦΙΛΟΥΣ ΣΑΝ ΚΙ ΑΥΤΟΥΣ

Παρ’ όλα όσα ο Trump μοιράζεται με τον Orban προσωπικά, η εξωτερική πολιτική του Ούγγρου πρωθυπουργού έχει γίνει πηγή απογοήτευσης στην Ουάσινγκτον. Η Ουγγαρία είναι πλέον ο στενότερος φίλος της Ρωσίας στην Ευρώπη. Ο Όρμπαν, ο οποίος υιοθέτησε μια πολιτική στην οποία αναφέρεται ως «Ανατολικό Άνοιγμα», είναι ο μόνος ηγέτης της ΕΕ που καλωσορίζει επανειλημμένα [10] τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν σε επίσημες επισκέψεις. Το 2015, ο Orban υπέγραψε συμφωνία με την Ρωσία [11] για την επέκταση της ικανότητας πυρηνικής ενέργειας της Ουγγαρίας. Τον περασμένο Νοέμβριο, η ουγγρική κυβέρνηση έστειλε δύο υπόπτους ως εμπόρους όπλων πίσω στην Ρωσία, αγνοώντας το αίτημα της Ουάσιγκτον [12] να εκδοθούν στις Ηνωμένες Πολιτείες [13]. Τον Ιανουάριο, ο Orban οριστικοποίησε την συμφωνία ώστε η ρωσική τράπεζα ανάπτυξης να εδράσει τα ευρωπαϊκά κεντρικά γραφεία της στην Βουδαπέστη. Η Ουγγαρία μέχρι που προσπάθησε να περιορίσει την σχέση [2] μεταξύ Ουκρανίας και ΝΑΤΟ, κάτι για το οποίο ορισμένοι αναλυτές θεωρούν ότι οφείλεται στην φιλία του Όρμπαν με τη Μόσχα.

Η Κίνα, επίσης [14], έχει γίνει ισχυρός παίκτης στην Ουγγαρία. Ο Ούγγρος ηγέτης υποστήριξε με ενθουσιασμό την πρωτοβουλία «16+1» [15] που συνδέει την Κίνα με 16 χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης και η Κίνα τον έχει ανταμείψει πλουσιοπάροχα με το μερίδιο του λέοντος [16] των επενδύσεών της στην περιοχή. Όταν ο Pompeo κάλεσε πρόσφατα τον Orban να απορρίψει την κατασκευή του δικτύου 5G στην Ουγγαρία από την Huawei, ο Orban τον αγνόησε [17] και αντί γι’ αυτό έστειλε τον Υπουργό Οικονομικών της Ουγγαρίας στην Κίνα [18] για μια συνάντηση με τα στελέχη της Huawei.

Η συνάντηση με τον Trump είναι απίθανο να οδηγήσει την Ουγγαρία να ευθυγραμμιστεί με την εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ, αλλά ο Orban μπορεί να έχει μεγαλύτερη επιτυχία να κερδίσει τον Trump [και να τον φέρει πιο κοντά] στην προσέγγιση του Ούγγρου πρωθυπουργού ως προς την ΕΕ. Οι εκλογές για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, οι οποίες θα πραγματοποιηθούν στο τέλος της εβδομάδας, προσφέρουν στον Orban την ευκαιρία να οικοδομήσει έναν δεξιό λαϊκιστικό συνασπισμό σε ολόκληρη την Ευρώπη. Ο Orban βλέπει μια έγκριση από τον Trump -ή ακόμα και απλώς μια φωτογράφηση με τον Trump- ως κρίσιμη για αυτή την προσπάθεια.

Ο Όρμπαν έφτασε στο λαϊκιστικό πανευρωπαϊκό σχέδιό του αφότου αψήφησε το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (ΕΛΚ), το κεντροδεξιό ευρωπαϊκό πολιτικό κόμμα στο οποίο προσχώρησε το εθνικό κόμμα του, Fidesz, όταν η Ουγγαρία εισήλθε στην ΕΕ. Για χρόνια, το ΕΛΚ, και ιδιαίτερα ο Manfred Weber, ο ηγέτης του στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, προστάτευε τον Orban, ενώ ο Orban καταλάμβανε την ουγγρική δικαιοσύνη˙ επιτίθετο στον πλουραλισμό των μέσων ενημέρωσης˙ πίεζε την κοινωνία των πολιτών˙ απογύμνωνε την ανεξαρτησία της κεντρικής τράπεζας, της εκλογικής επιτροπής και του εισαγγελέα˙ και στην συνέχεια έστησε την ίδια την επανεκλογή του. Όμως, ο Orban φάνηκε να αγγίζει τις κόκκινες γραμμές του ΕΛΚ όταν η κυβέρνησή του αποφάσισε να διώξει από την Ουγγαρία το Κεντρο-ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο που έδρευε στην Βουδαπέστη. Το ΕΛΚ υποχώρησε και σε αυτή την διαμάχη. Αλλά αυτή την άνοιξη, ο Όρμπαν τελικά έκανε κάτι που το ΕΛΚ βρήκε ασυγχώρητο. Ηγήθηκε μιας καμπάνιας στην Ουγγαρία εναντίον του προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Jean-Claude Juncker, ενός μέλους του ΕΛΚ. Η εκστρατεία κατά του Juncker δίχασε το ΕΛΚ μεταξύ των κομμάτων-μελών που έφτασαν στα όρια της ανοχής τους με τον Όρμπαν και εκείνων που ήθελαν το ΕΛΚ να διατηρήσει τις ψήφους του Fidesz. Τον Μάρτιο, αντιμετωπίζοντας αρκετή αντίθεση ώστε να αποβληθεί από το EΛΚ, ο Orban συμφώνησε σε μια «αυτο-αναστολή» [19].

Η αναστολή του από το ΕΛΚ επέτρεψε στον Orban να φλερτάρει πιο ανοιχτά με μια ισχυρή νέα ευρωπαϊκή λαϊκιστική συμμαχία, υπό την ηγεσία του Ιταλού αναπληρωτή πρωθυπουργού Matteo Salvini. Ο Orban συναντήθηκε με τον Σαλβίνι στην Βουδαπέστη [20] στις 2 Μαΐου και οι δύο άνδρες ήταν όλο χαμόγελα. Στην συνέχεια, ο Όρμπαν συναντήθηκε με τον Αυστριακό αντικαγκελάριο Heinz-Christian Strache [21] του ακροδεξιού λαϊκιστικού Κόμματος της Ελευθερίας, για να εδραιώσει το νέο σύμφωνο. Αμέσως μετά την συνάντησή του με τον Strache, ο Orban διέκοψε πλήρως με την ηγεσία του ΕΛΚ, ανακοινώνοντας ότι δεν θα υποστήριζε πλέον τον παλαιό φίλο του τον Weber [22] για Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Το ότι ο Orban θα εγκαταλείψει επισήμως το ΕΛΚ για τα καλά, φαίνεται προφανές.

Σε συνέντευξή του την περασμένη Δευτέρα στην αυστριακή εφημερίδα Kleine Zeitung, ο Orban εξήγησε τη νέα ευρωπαϊκή πολιτική στρατηγική του. Το μέλλον της Ευρώπης είναι το «αυστριακό μοντέλο» [23], είπε, αναφερόμενος στον κυβερνητικό συνασπισμό της Αυστρίας μεταξύ του κεντροδεξιού Συντηρητικού Κόμματος και του ακροδεξιού Κόμματος της Ελευθερίας (FPO). Την τελευταία φορά που το FPO προσχώρησε σε μια κυβέρνηση συνασπισμού, το 2000, το κόμμα ήταν τόσο τοξικό στην υπόλοιπη Ευρώπη που οι υπόλοιπες 14 χώρες της ΕΕ επέβαλλαν κυρώσεις στην Αυστρία [24]. (Η ΕΕ ήρε τις κυρώσεις έναν χρόνο αργότερα, αφότου συνειδητοποίησε ότι είχε υπεραντιδράσει). Η σημερινή αυστριακή κυβέρνηση, όμως, μόλις ολοκλήρωσε μια θητεία στην εκ περιτροπής προεδρία της ΕΕ, με το Κόμμα της Ελευθερίας και όλους. Το Κόμμα της Ελευθερίας δεν έχει αλλάξει πολύ από το 2000, αλλά η Ευρώπη έχει. Η άκρα δεξιά έχει κανονικοποιηθεί. Και σε αυτή την κανονικοποίηση, ο Orban βλέπει μια ευκαιρία.

«Βλέποντας από την Βουδαπέστη», είπε ο Orban για την Αυστρία [25], «αυτό φαίνεται να είναι επιτυχές. Υπάρχει σταθερότητα, βλέπω στόχους στην οικονομία, φορολογικές μειώσεις, και φαίνεται ότι συμβαίνουν καλά πράγματα». Η συμμαχία μεταξύ δεξιάς και ακροδεξιάς έχει φέρει έλεγχο των συνόρων και χαρισματική ηγεσία στην Ευρώπη, υποστήριξε ο Orban. «Η Ευρώπη πρέπει να υιοθετήσει το αυστριακό μοντέλο».

Ξαφνικά τα μαθηματικά φαίνεται να ευθυγραμμίζονται με τις φιλοδοξίες του Orban. Οι πιο πρόσφατες δημοσκοπήσεις [26] δείχνουν ότι η λαϊκιστική ομάδα του Σαλβίνι θα κερδίσει 76 έδρες, θέτοντάς την σε τροχιά για να γίνει το τέταρτο μεγαλύτερο κόμμα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Αν ο Όρμπαν φέρει τις προβλεπόμενες 15 έδρες του Fidesz στο μπλοκ, και μπορέσει να πείσει το κυβερνών Κόμμα του Νόμου και Δικαιοσύνης της Πολωνίας να προσθέσει τις πιθανές 22 έδρες του, το μπλοκ θα φτάσει τους 113 βουλευτές, και θα καταλάβει την τρίτη θέση. Ο Όρμπαν θα μπορούσε επίσης να πείσει άλλα μέλη του ΕΛΚ να συμμετάσχουν, δεδομένου ότι γνωρίζει καλά το πού βρίσκεται η υποστήριξή του στο ΕΛΚ. Θα μπορούσε επίσης να φανεί τυχερός εάν το Ηνωμένο Βασίλειο ξεκαθαρίσει το Brexit και εγκαταλείψει την ΕΕ, παίρνοντας ένα σημαντικό μπλοκ εδρών Βρετανών Εργατικών μακριά από το Σοσιαλιστικό Κόμμα. Η ομάδα του Σαλβίνι θα μπορούσε να καταλήξει να είναι το δεύτερο μεγαλύτερο κόμμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, κάνοντας τον Όρμπαν έναν από τους ουσιαστικούς ηγέτες του ευρωκοινοβουλίου.

Η Ευρώπη είναι έτοιμη να στραφεί προς την κατεύθυνση του Όρμπαν -και επομένως και προς τον Τραμπ. Ο πρώην στρατηγιστής του Trump, ο Steve Bannon, βοηθούσε την ομάδα του Salvini και παρέχει χρήσιμες διασυνδέσεις με τον Λευκό Οίκο. Ο Όρμπαν έρχεται τώρα στην Ουάσιγκτον για να πάρει την ευλογία του Trump για αυτό το ευρωπαϊκό εγχείρημα.

Για τον Orban, λοιπόν, το ταξίδι στην Ουάσινγκτον σημαίνει κάτι πολύ διαφορετικό από αυτό που σημαίνει για την διοίκηση του Trump. Ο Orban δεν σκοπεύει τα ακούσει για το Ανατολικό Άνοιγμά του ή να απομακρυνθεί από την Κίνα ή την Ρωσία. Αντ’ αυτού, σκοπεύει να πάρει την βοήθεια του προέδρου των ΗΠΑ στο να ωθήσει την Ευρωπαϊκή Ένωση μακρύτερα από την διατλαντική συμμαχία.

Copyright © 2019 by the Council on Foreign Relations, Inc.
All rights reserved.

* Η KIM LANE SCHEPPELE είναι καθηγήτρια Κοινωνιολογίας και Διεθνών Υποθέσεων στην έδρα Laurance S. Rockefeller στην Σχολή Woodrow Wilson στο Πανεπιστήμιο Princeton.

Photo: Ο Salvini και ο Orban σε συνέντευξη Τύπου στην Βουδαπέστη, τον Μάιο του 2019. BERNADETT SZABO / REUTERS
——————————————————————
Πηγή: http://www.foreignaffairs.gr

Πληροφορίες για το συντάκτη

Gorga News

Προσθήκη σχολίου

Κάνετε κλικ για να εισάγετε το σχόλιο σας